Klik op onderstaande link om de PDF te downloaden met instructie over de werking van deze website.
Mededinging: geen bijzondere positie voor Landbouwer
Ingediend door Teun de Waard

De Europese Commissie en de mededingingsautoriteiten van de lidstaten laten verstaan dat de landbouwsector niet moet rekenen op uitzonderingen op de regels van vrije mededinging om zijn gebrek aan marktmacht te verhelpen. "Dergelijke uitzonderingen zouden op lange termijn hun doel voorbijstreven omdat ze niet tot meer efficiëntie in de keten leiden en schadelijk zijn voor consumenten en andere spelers van die keten," klinkt het.
De mededingingsautoriteiten en de Europese Commissie gaan niet in op de vraag van de landbouwsector om uitzonderingen toe te staan op de mededingingsregels zoals het toelaten van prijsafspraken onder boeren of het afspreken van productiebeperkingen. Dat is volgens hen geen oplossing om de onderhandelingspositie van kleinschalige boeren tegenover andere, grotere spelers uit de keten te versterken. Om het probleem van de "kleine, machteloze boeren" aan te pakken, moedigen de mededingingsautoriteiten producenten aan om coöperaties op te richten en andere vormen van samenwerking aan te gaan. "Dat zal hun efficiëntie verhogen en hun onderhandelingspositie binnen de keten versterken", zo staat te lezen in het rapport. Een andere mogelijkheid is dat boeren opschuiven in de keten en hun producten zelf gaan verwerken of verkopen. De mededingingsautoriteiten bepleiten eveneens een rationalisering van de rest van de keten. Dat kan door overbodige tussenfasen te schrappen die de keten complex en star maken en de consumentenprijs opdrijven. In een groot aantal lidstaten werden conflicten vastgesteld met betrekking tot beweerde oneerlijke handelspraktijken in situaties van ongelijkheid in onderhandelingsmacht tussen de partijen.
Wanneer grote marktspelers oneerlijke handelspraktijken aan de dag leggen, dan vallen die in de meeste gevallen evenwel buiten het mededingingsrecht omdat de consument er geen schade van ondervindt. Maar op lange termijn kunnen oneerlijke handelspraktijken de concurrentie in de keten of de welvaart van de consument wel degelijk negatief beïnvloeden door investeringen en innovatie terug te schroeven en de keuze van de consument te beperken. Een aantal mededingingsautoriteiten hebben voorgesteld dit probleem via wetten op oneerlijke handelspraktijken of gedragscodes met doeltreffende handhavingsmechanismen aan te pakken.
Ondanks dat misstanden in de keten zijn vastgesteld kijken de autoriteiten niet naar de positie en de belangen van de verschillende schakels in de keten. Kennelijk schuilt daar geen duurzaamheid en is de consument gediend bij concurrentie ondanks alle maatschappelijke nadelen.
3 reacties op ‘Mededinging: geen bijzondere positie voor Landbouwer’
Jeroen Kloos
Boetes voor kartelvorming
Het branchemedium AGF.nl meldt dat de Nederlandse mededingingsautoriteit twee coöperaties van paprikatelers en vijf telers en verwerkers van zilveruien wegens kartelvorming heeft veroordeeld tot 23 miljoen euro boete. Groenteveiling ZON ontsnapt aan een boete omdat zij het kartel heeft gemeld voordat een onderzoek was gestart. Afzetcoöperatie FresQ is het niet eens met het besluit van de mededingingsautoriteit.
In het paprikakartel werden tussen 2006 en 2009 prijsafspraken gemaakt, terwijl in het zilveruienkartel de telers en verwerkers afspraken maakten over het maximaal in te zaaien areaal zilveruien. De telersverenigingen UWG en Rainbow krijgen allebei een boete van zeven miljoen euro. Via het kartel hebben zij de inkoopprijs van paprika's voor afnemers proberen hoog te houden. Zij spraken af om minimumprijzen te hanteren, elkaars klanten te respecteren en om de paprikaprijzen op groenteveiling ZON te manipuleren.
UWG en Rainbow zijn dochtervennootschappen van afzetcoöperatie FresQ, die niet akkoord is met de uitspraak en in beroep gaat. Volgens FresQ-directeur Jan de Boer ligt de paprikaprijs al jaren onder de kostprijs en tracht de sector via samenwerking in telersverenigingen het tij te keren, binnen de grenzen van de mededingingsregels.
Ondernemingen die zilveruien telen en verwerken hebben vanaf 1998 tot en met 2010 een kartel gevormd door afspraken te maken over het maximaal in te zaaien areaal. Door het aanbod te beperken, wilden zij een hogere prijs realiseren. Daarvoor krijgen vijf ondernemingen in totaal ruim negen miljoen euro opgelegd aan boetes. Zij staan samen in voor 70 procent van de Europese zilveruienproductie.
6 juni 2012
Jeroen Kloos
Bovenstaand bericht over straffen voor kartelvorming kwam recent binnen. Daar zitten toch een paar vreemde aspecten aan. Want juist in de voorstellen voor het GLB van na 2013 worden de mogelijkheden voor producentenorganisaties uitgebreid. Dat is inclusief productieplanning en gezamenlijke marketing. Het is toch vreemd dat je de productie mag plannen als producenten organisatie en dat er vervolgens wel boetes komen als je de markt daarmee beïnvloed.
Teun de Waard
Ook hier lijkt het erop dat de linker hand in Brussel niet weet wat de rechterarm beweegt.