Ik ben mijn wachtwoord vergeten

Nieuws

Nieuwe structuren

afbeelding van Ulko Stoll

 
Als je dicht op de teelt zit dan is het lastig om de veranderingen te zien. Maar als een beetje afstand wordt genomen dan wordt duidelijk dat er structurele veranderingen in de aardbeienteelt gaande zijn. Klaas Walraven van Delphy creëerde op de aardbeiendag de afstand om te laten zien welke ontwikkelingen er gaande zijn en daar kan een conclusie uitgetrokken worden. En die conclusie is dat de aarbeienteelt totaal anders is geworden. Nieuwe rassen, nieuwe afzetstructuren, nieuwe teeltsystemen en nieuwe interne structuren, alles toont dat de aarbeienteelt verandert.
 
Divers
Daarmee is de aardbeienteelt niet uniek ook in andere tuinbouwsectoren vinden grote veranderingen plaats. In de aardbeienteelt valt dat voor een deel minder op omdat de teelt van oudsher al heel divers is. De verschillende teeltsystemen met vollegronds-, stellingen- en bedekte teelt maakt de aarbeienteelt een waaier van systemen. In de ontwikkelingen die Walraven schetste werd het wel duidelijk dat de bedekte teelt de toekomst heef. 
 
Verbonden
En dat heeft voor een deel uitwerking op de rassen. Het multidoelras Elsanta is nog steeds groot maar wordt op allerlei manieren voor bijgestoken. En de rechtvaardiging van nieuwe rassen is divers. Nieuwe rassen zijn deels niche producten voor een bepaald moment in het seizoen of juist specifiek voor smaak. De ontwikkeling die al een aantal jaren zichtbaar is, is dat rassen verbonden zijn aan ketenpartijen. Dat is geen exclusieve ontwikkeling voor Nederland maar is ook in het Verenigd Koninkrijk een gaande ontwikkeling.
 
Rechtsreeks
Dat heeft zijn effect op de afzetstructuur. En daar heeft de aardbeienteelt steeds meer overeenkomsten met andere tuinbouw sectoren. De traditionele rol van veilingen is nog steeds groot maar meer en meer worden rechtstreekse lijnen van telers met retailbedrijven ondersteund door service providers zichtbaar. Dat is een ontwikkeling die zowel bedekte als onbedekte tuinbouwsectoren al een paar jaar gaande is en die nu ook in de aardbeien steeds zichtbaarder worden. De reden hiervoor zit voor een deel in de exclusiviteit van rassen maar voor een groot deel ook in directe communicatie met supermarkten. Inspelen op seizoenen, inzicht in derving, terugkoppeling van acties zullen leiden tot een beter inzicht in consumentengedragingen en dat zal weer leiden tot een efficiëntere logistiek met bijbehorende producten.
 
Interne organisatie
Onderdeel van deze rechtstreekse lijnen zijn bedrijven die een positie hebben in de keten. Dat betekent grotere bedrijven met meerdere productielocaties. Inmiddels zijn er daar in de aardbeienteelt al een flink aantal voorbeelden van. En dat heeft gevolgen voor de interne organisatie. Dat kwam goed naar voren op de aardbeiendag: het aantal telers als bezoekers is ondergeschikt aan het aantal teeltbedrijven dat de aardbeiendag bezoekt. Teeltbedrijven komen met de bedrijfsleiders en teeltchefs en laten daarmee zien dat meerdere mensen binnen het teeltbedrijf een belangrijke rol hebben. Deze mensen zijn allemaal op zoek naar nieuwe kennis. 
Meerdere mensen op verantwoordelijke posities in het bedrijf betekent ook andere structuren. Dat geldt zowel voor financiële en eigendomsstructuren. Het familiebedrijf wordt steeds meer een vennootschap met meerdere eigenaren die niet noodzakelijk familie hoeven te zijn. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is het inrichten van de noodzakelijk overlegstructuren. Meer mensen op verantwoordelijke posities vraagt om gestructureerde onderlinge afstemming. 
 
De aardbeienteelt verandert en dat is niets bijzonders sectoren veranderen continu. Wat nu te zien is dat veranderingen op meerdere gebieden plaats vindt. En dat leidt tot andere structuren op de teeltbedrijven zelf. 
Ulko Stoll