Ik ben mijn wachtwoord vergeten

Nieuws

Onderzoek naar fotosynthese in aardbeien

afbeelding van Ulko Stoll

Slimme ideeën komen wel eens voort uit radicale uitspraken. De radicale uitspraak vond plaats eind jaren 90 en beschreef de situatie dat was een tuinbouw kas energie kon opleveren. Deze uitspraak heeft geleidt tot meer slimme ideeën, namelijk veel besparingsmogelijkheden op gebied van energie en belangrijker een meer optimale productie door toegenomen inzicht in de plantengroei. Het programma Kas als Energiebron is de uitvoering van deze uitspraak. Vanuit de basisgedachte van de kas als energiebron is de zoektocht naar optimalisatie van assimilatie begonnen om energie te besparen. Het idee hier achter is dat optimaliseren van de plantengroei door assimilatielicht leidt tot minder gebruik van energie en bijvoorbeeld andere hulpstoffen.
 
Verdieping
Ook slimme toepassingen voor aardbeien zijn hier uit voortgekomen. Op dit moment loopt er en onderzoek naar de fotosynthese bij aardbeien. Dit is een vervolgonderzoek van een inventarisatie afgelopen jaar naar de basiskennis van de fotosynthese in aardbeien. In deze inventarisatie zijn een aantal conclusies getrokken die vragen om verdere verdieping door middel van onderzoek. Beseft moet worden dat de kennis van de lichtbehoefte voor het assimilatie proces in aardbeien relatief nieuw is. Dat geldt overigens niet alleen voor aardbeien. De basiskennis voor fotosynthese zal herhaaldelijk moeten worden opgehaald en gespiegeld aan onderzoek wensen en onderzoeksresultaten.
 
Fotosynthese in oude bladeren
Uit metingen uit de afgeronde inventarisatie, bleek dat de fotosynthesesnelheid en de efficiëntie van het elektronentransport in oude bladeren vergelijkbaar was met jonge bladeren. De huidmondjesgeleidbaarheid was in jonge bladeren echter altijd hoger. De capaciteit voor fotosynthese bij verzadigd CO2 en licht was weer in oude bladeren hoger. Uit de literatuurstudie bleek dat lichtverzadiging bij ongeveer 1.000 μmol/m2/s optrad. De spreiding in data was wel behoorlijk groot. De gemiddelde maximale lichtbenuttingsefficiëntie bij laag licht is vergelijkbaar met gewassen zoals komkommer, tomaat en paprika. Daarnaast zijn er wel indicaties dat de fotosynthese over de plantleeftijd verandert en er verschillen zijn tussen rassen. Bij aardbei blijven er dus nog wat hiaten in kennis. Daarvoor is inmiddels een vervolgproject gestart.
 
Gebrek aan kennis
Bij de bedekte teelt aardbei is er echter nog een groot gebrek aan kennis voor wat betreft de fotosynthese. Zo wordt er nu in bepaalde periodes belicht, terwijl dit mogelijk niet zo efficiënt is, bijvoorbeeld als er weinig vruchten aan de plant zitten en de plant dus sink-gelimiteerd is. Ook het gebruik van CO2 kan waarschijnlijk efficiënter. Mogelijk kan in sommige teeltfases ook met een lagere lichtintensiteit groeilicht worden volstaan dan wat nu gebeurt. In het vervolgproject is één van de doelstellingen om te bepalen wat de beste tijdstippen van belichting en CO2-gebruik zijn, wat de meest efficiënte lichtintensiteit, verzadigingspunten voor licht en CO2  zijn en wat de meest geschikte leeftijd is om eventueel blad te plukken.
 
Metingen
Hiervoor zullen fotosynthesemetingen plaatsvinden in de herfst en winterperiode bij oude en jonge bladeren, waarvan de leeftijd is vastgesteld. Daarnaast zullen metingen in verschillende teeltstadia en gedurende de loop van de dag worden uitgevoerd. Verder is het plan om bepaalde bladeren tijdens hun leeftijd te ‘volgen’, dus in de tijd aan dezelfde bladeren herhaalde metingen te doen. Metingen zullen plaatsvinden bij drie rassen. In principe wordt maandelijks de CO2- en lichtrespons en het verloop van de fotosynthese over de dag gemeten. Aan de hand van de meetresultaten zal worden nagegaan of qua efficiëntie er nog verbeteringen mogelijk zijn in de gehanteerde teelt- en belichtingsstrategie. De verzamelde kennis over de fotosynthese moet leiden tot een besparing van minstens 10% op het elektriciteitsverbruik en CO2.
 
Jan Janse, WUR
 
 
Uitvoering
Dit project wordt uitgevoerd door Wageningen UR Glastuinbouw i.s.m. Delphy en gefinancierd vanuit het programma Kas als Energiebron en Stichting Aardbei Onderzoek. Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma van LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Economische Zaken.
 
 
Stomataire Geleidbaarheid (Gs)
Mate van opening van de huidmondjes. De meeteenheid luidt mol of mmol waterdamp per m per seconde. Door de huidmondjes kan CO2 naar binnen en kan water naar buiten (verdamping). De mate van opening wordt weergegeven als stomataire geleidbaarheid (Gs)
 
 
Conclusies inventarisatie 2016
Fotosynthese in jong en oud blad vergelijkbaar
Stomataire geleidbaarheid in jong blad hoger
Efficiëntie gelijk gedurende de teelt
Er zijn wel verschillen gedurende de teelt