Ik ben mijn wachtwoord vergeten

Nieuws

Duurzaamheid door techniek

afbeelding van Ulko Stoll

Niet terug naar de natuur maar vooruit met techniek is kortweg de boodschap van Hidde Boersma. Boersma noemt zichzelf ecomodernist en sprak op de bloemkool broccoli contactdag afgelopen november. Ecomodernisten kiezen voor technische oplossingen om de natuur de ruimte te geven. Duurzaamheid door middel van techniek als het ware.
 
Ecomodernist
De route die Boersma de toehoorders voorhield is een route van vergaande verstedelijking als woon- en werkplaats voor mensen. Daarnaast zou de land en tuinbouw zo intensief mogelijk moeten zijn. Door de concentratie van mensen en intensivering van land- en tuinbouw in stedelijke omgeving is er ruimte voor natuurontwikkeling. Het toekomstperspectief van Boersma komt voort uit een grote mate van inefficiëntie wanneer functies gecombineerd worden. Natuurinclusieve landbouw is in dat perspectief per definitie inefficiënt omdat zowel de natuur als de landbouw niet optimaal kunnen ontwikkelen. Het ecomondernisme stelt dat met behulp van technische mogelijkheden een efficiënte intensieve landbouwproductie ruimte oplevert voor ontwikkeling van natuur. Zowel bestaande techniek als nieuwe technieken maken die intensivering mogelijk. 
 
Zorg
Daarmee is de ecomodernist geen ontkenner van klimaat- en milieuproblematiek. Integendeel: de zorg voor klimaatverandering en druk op het milieu wordt wel degelijk gevoeld. Echter de oplossing om klimaatverandering tegen te gaan en het milieu niet te belasten wordt gezocht in de techniek. Boersma geeft meet een voorbeeld aan waarom gekozen zou moeten worden voor intensieve landbouw: de opbrengst van graan. In ontwikkelde landen in Europa en Noord Amerika neemt de opbrengst van gaan per ha door de jaren toe door intensiever gebruik van vele technieken. In derde wereldlanden is de opbrengst van graan stabiel laag met traditionele teeltmethodes. De keus om graan te telen op een intensieve manier creëert ruimte voor natuur. Daarmee niet gezegd dat natuur toehoort aan de derde wereld. Ook voor West Europa is er in die visie ruimte voor intensivering van landbouw in de vorm van gesloten systemen en indoor farming. Daarmee wordt ruimte gecreëerd voor natuurontwikkeling. 
 
Vooruit
Het verhaal van Boersma is vooral een andere kijk op problemen en dat is verfrissend. Dat er problemen zijn met toenemende druk op het milieu hoeft niet ontkend te worden om te zien dat er andere oplossingen zijn dan de huidige inrichting van de samenleving. De meest geuite oplossingen om de natuur te koppelen aan de landbouw in de vorm van natuurinclusieve landbouw of kringlooplandbouw is vooral een route naar van vroeger bekende systemen. En juist vooruitgang en groei of evolutie is onderdeel van de natuur. En uiteindelijk heeft de mens nog steeds de dierlijk drift om vooruit te willen. De route naar de toekomst is niet bekend maar zeker is dat er nieuwe technieken en nieuwe mogelijkheden komen. Dat maakt dat de toekomst nauwelijks te voorspellen is. 
 
Nuance
Feit is wel dat de maatschappij dusdanig op slot zit dat vernieuwing bijna onmogelijk is. Daardoor en door ontkenning van veranderende omstandigheden lijkt het of er alleen een toekomst mogelijk is die gebaseerd is op het verleden. Creatieve geesten als Boersma laten een ander beeld zien. Dat beeld lijkt misschien vreemd maar het is niet vreemder dan een toekomstperspectief dat terug gaat naar een maatschappij van 40 jaar geleden. En juist mannen en vrouwen als Boersma zorgen voor de nodige nuance en zetten mensen aan het denken. 
 
Waarschijnlijk is dat het belangrijkste wat de ecomodernisten te weeg brengen: zelf nadenken over wat er gebeurt en waar de maatschappij naar toe gaat. Overnemen van visies van overheden zetten de eigen denkkracht stil en denkkracht is nu net wat de mens toevoegt aan de natuur. Nadenken en nuanceren zorgt er voor dat de maatschappij niet achteruit de toekomst in loopt.
 
 
 
Ulko Stoll